Logopedia

Kształtowanie się mowy zależy od wpływu środowiska oraz od psychofizycznego rozwoju dziecka. Rozwój mowy nie przebiega u wszystkich dzieci jednakowo: u jednych szybciej, u innych wolniej lub nieharmonijnie. Dzieci do lat 3 oraz w wieku przedszkolnym nie stanowią jednolitej grupy pod względem rozwoju mowy. W momencie zakończenia edukacji przedszkolnej - około szóstego roku życia rozwój mowy powinien być już ukończony – w tym wieku dziecko musi być gotowe do nauki szkolnej. Wady wymowy są zjawiskiem często występującym wśród dzieci rozpoczynających naukę szkolną. Logopedzi sprawują opiekę terapeutyczno - stymulującą nad dziećmi, u których istnieją zaburzenia w rozwoju mowy oraz profilaktyczno - stymulującą, u których rozwój przebiega prawidłowo, ale nie został jeszcze ukończony. Konieczne jest wczesne rozpoznanie istniejących u dziecka problemów rozwojowych, głównie komunikacji językowej i  podjęcie właściwych działań profilaktycznych, stymulacyjnych oraz terapeutycznych. Ważnym sojusznikiem logopedy w pracy z małym dzieckiem są Rodzice dziecka oraz inni nauczyciele – nie można oczekiwać pozytywnych efektów, jeśli terapia ma miejsce tylko w gabinecie specjalisty.

Mowa jest głównym środkiem porozumiewania się między ludźmi – jej prawidłowy rozwój jest podstawą kształtowania się osobowości dziecka - jeśli rozwój mowy przebiega prawidłowo, wówczas dziecko prawidłowo formułuje swoje myśli, jego wymowa jest zrozumiała, sukcesywnie rozwija słownik bierny i czynny oraz rozumienie pojęć abstrakcyjnych, prawidłowo stosuje formy gramatyczne. Profilaktyka i terapia wad wymowy jest zapobieganiem trudnościom szkolnym - istnieje zależność, że dziecko, które źle mówi popełnia błędy w pisaniu, kiedy słabo czyta, może mieć trudności w rozumieniu tekstów lub przejawiać zahamowania w spontanicznym wypowiadaniu się. A to wszystko może prowadzić do dysleksji.

 

Kiedy do logopedy – niepokojące objawy rozwoju mowy:

  • dziecko w wieku 6-7 m-cy nie gaworzy, nie odwraca się w kierunku głosu, dźwięków;
  • dziecko w wieku 12 m-cy nie kojarzy pierwszych słów z osobą lub rzeczą, nie wykonuje prostych poleceń (zrób pa, pa), nie mówi pierwszych słów ze zrozumieniem (mama, tata);
  • dziecko po ukończeniu 2 r.ż. nie mówi, porozumiewa się za pomocą gestów i krzyków;
  • dziecko w wieku 3 lat i starsze mówi dużo, ale jego wypowiedzi są niezrozumiałe dla otoczenia;
  • dziecko zastępuje głoski s, z, c, dz, sz, rz, cz, dż, ś, ź, ć dź, dziwnie brzmiącymi dźwiękami;
  • dziecko wymawia głoskę r nieprawidłowo lub w wieku 6 lat nie wypowiada jej wcale;
  • dziecko wsuwa język między zęby podczas wymawiania niektórych głosek,
  • dziecko mówi foda zamiast woda; szapa zamiast żaba (zamienia w na f, b na p), jest to mowa bezdźwięczna;
  • dziecko 4-letnie nie wymawia głosek: k, g, mówi totek zamiast kotek, tula zamiast kula;
  • dziecko nie reaguje na nasze polecenia pomimo ich powtarzania, albo nie reaguje na zróżnicowane pod względem głośności dźwięki, reaguje nieadekwatnie na różne dźwięki, bardzo głośno mówi, głośno nastawia telewizor, mogą to być objawy kłopotów ze słuchem;
  • dziecko mówiąc, ślini się, wykonuje dziwne ruchy językiem, je i oddycha z otwarta buzią możemy mieć do czynienia z tzw. połykaniem niemowlęcym;
  • dziecko ma wadę zgryzu, żeby dolne z górnymi nie stykają się bądź są przesunięcia (tyłozgryz, przodozgryz), musimy wiedzieć, że może to prowadzić do wad wymowy;
  • dziecko 4-5-letnie nie różnicuje słuchowo głosek: b-p; d-t; f-g; k, sz; s, cz np. pokazujemy dwa obrazki: półka i bułka, jura i góra, i prosimy o pokazanie bułki a dziecko wskazuje na półkę i odwrotnie, może to świadczyć o zaburzonym słuchu fonemowym;



 

"O Rupakach" - Danuta Wawiłow

Usiądź przy mnie, mamusiu. Coś ci powiem do uszka... Wiesz, kto do mnie przychodzi, jak się kładę do łóżka? Takie śliczne, puchate, kolorowe jak ptaki... Za nic w świecie nie zgadniesz! To przychodzą RUPAKI! Te RUPAKI, mamusiu, to są takie zwierzaki - trochę jakby kociaki, trochę jakby dzieciaki, trochę jakby motyle, krokodyle czy raki... Nie rozumiesz, mamusiu? No, po prostu - RUPAKI! Są RUPAKI dorosłe i RUPAKI - dzieciaki, są RUPAKI - dziewczyny i RUPAKI - chłopaki, są RUPAKI - mądrale i RUPAKI - głuptaki, są brzydale i wcale, wcale ładne RUPAKl... Te RUPAKI mieszkają w różnych dziurach i kątach, i na przykład za szafą, gdzie się kurzu nie sprząta, i w szufladzie tatusia, i na półce z książkami, i w wózeczku dla lalki też nocują czasami. Strasznie boją się myszy i nie lubią jeść sera, zawsze tańczą kozaka, gdy na burzę się zbiera, śpią w kaloszach, a kąpiel zawsze biorą we frakach... Nie chcesz wierzyć? Naprawdę! Ja się znam na RUPAKACH! Jeśli spotkasz któregoś w kuchni albo w łazience, to go możesz pogłaskać albo wziąć go na ręce, tylko nie mów przypadkiem: Jejku, co za pokraka!", bo ty nie wiesz, jak łatwo jest obrazić RUPAKA! Popatrz, popatrz, już przyszły. Jeden siedzi na oknie! Oj, przepraszam, mamusiu, że tak ziewam okropnie! Jak mi bajkę opowie, to powtórzę ci rano... Teraz już mnie pocałuj... Zaraz zasnę... Dobranoc!